🌐 ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା – ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଏବଂ ମାଡେଲ ଉତ୍ତର
ସମୟ: ୩ ଘଣ୍ଟା | ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ
୧. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ବିଷୟରେ ପ୍ରାୟ ୯୦୦ (ନଅ ଶହ) ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖ ୧୦ ମାର୍କ
- (କ) ଭାରତରେ ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତା
- (ଖ) ଭାରତୀୟ ନାଗରିକର ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ
- (ଗ) ଦଣ୍ଡନୀୟ ଅପରାଧ ସତ୍ତ୍ୱେ ଯୌତୁକ ପ୍ରଥାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସାର
- (ଘ) ମହାକୁମ୍ଭ ମେଳା-୨୦୨୫
(କ) ଭାରତରେ ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତା
ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତା ଏକ ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଲଟିଛି। ଯେତେବେଳେ ସାରା ବିଶ୍ୱ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇପଡ଼ିଛି, ସେତେବେଳେ ଭାରତରେ ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଉଠିଛି। ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତା କେବଳ କମ୍ପ୍ୟୁଟର କିମ୍ବା ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଡିଜିଟାଲ ଉପକରଣ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରନେଟର ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ବ୍ୟବହାର କରିବାର କ୍ଷମତା ଅଟେ।
ଭାରତରେ ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନେକ ଦିଗରୁ ଦେଖାଯାଏ। ପ୍ରଥମତଃ, ଆଜିର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଡିଜିଟାଲ ମାଧ୍ୟମ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଅନଲାଇନ୍ ଶ୍ରେଣୀଗୃହ, ଡିଜିଟାଲ ପାଠାଗାର ଏବଂ ଇ-ଲର୍ଣ୍ଣିଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣର ନୂତନ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଛି। ଯେଉଁମାନେ ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷର ନୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ସୁଯୋଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ସରକାରୀ ସେବା ଏବେ ଡିଜିଟାଲ ହୋଇଗଲାଣି। ଆଧାର, ଡିଜିଲକର, ଅନଲାଇନ୍ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଫାଇଲିଂ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତା ବିନା ଉପଭୋଗ କରିହେବ ନାହିଁ।
ତୃତୀୟତଃ, ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତା ଆର୍ଥିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ। UPI ଏବଂ ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଆର୍ଥିକ କାରବାରରେ ସାମିଲ ହୋଇପାରୁଛନ୍ତି। ଚତୁର୍ଥତଃ, ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତା ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇ, ସାଇବର ଅପରାଧ ଏବଂ ଭୁଲ ତଥ୍ୟରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ।
ତଥାପି, ଭାରତରେ ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତାରେ ବହୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ରହିଛି। ଗ୍ରାମୀଣ ଏବଂ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସଂଯୋଗର ଅଭାବ, ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଏବଂ କମ୍ପ୍ୟୁଟରର ଉପଲବ୍ଧତା, ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତାର ଅଭାବ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରମୁଖ ବାଧା। ଏହା ଛଡ଼ା ଭାଷାଗତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ, ଅସୁରକ୍ଷିତ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ସାଇବର ଅପରାଧ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ୟା।
ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏକ ବହୁମୁଖୀ ପଦକ୍ଷେପ ଆବଶ୍ୟକ। ସରକାରୀ ଏବଂ ବେସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ମିଶି ଗ୍ରାମୀଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଡିଜିଟାଲ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତା ଶିକ୍ଷା ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ଏକ ଅଂଶ ହେବା ଉଚିତ। ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ଡିଜିଟାଲ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଗୋପନୀୟତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବା ଦରକାର।
ଶେଷରେ, ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତା ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏକ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା। ଏହା କେବଳ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣର ମାଧ୍ୟମ ନୁହେଁ, ବରଂ ସାମାଜିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସମାନତାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଅଟେ। ଏକ ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷର ଭାରତ ଏକ ସଶକ୍ତ, ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ସମାବେଶୀ ଭାରତର ନିର୍ମାଣ କରିପାରିବ।
(ଖ) ଭାରତୀୟ ନାଗରିକର ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଷ୍ଟ୍ରର ନାଗରିକମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ରହିଥାଏ। ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିଛି, କିନ୍ତୁ ସେହିପରି ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ୪୨ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ଧାରଣା ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିଲା। ଏହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ ବିଷୟରେ ସ୍ମରଣ କରାଇଥାଏ।
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୫୧-ଏ ଅନୁସାରେ ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନଲିଖିତ:
୧. ସମ୍ବିଧାନକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଏବଂ ଏହାର ଆଦର୍ଶ ଏବଂ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା।
୨. ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ମହାନ ଆଦର୍ଶଗୁଡ଼ିକୁ ପାଳନ କରିବା।
୩. ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତା, ଏକତା ଏବଂ ଅଖଣ୍ଡତାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା।
୪. ଦେଶକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ଜାତୀୟ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବା।
୫. ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ଭ୍ରାତୃତ୍ୱ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା।
୬. ଆମର ସଂସ୍କୃତିର ଗୌରବମୟ ଐତିହ୍ୟକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା।
୭. ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା କରିବା।
୮. ବୈଜ୍ଞାନିକ ମନୋଭାବ, ମାନବବାଦ ଏବଂ ସୁଧାରର ଭାବନା ବିକାଶ କରିବା।
୯. ସର୍ବସାଧାରଣ ସମ୍ପତ୍ତିର ସୁରକ୍ଷା କରିବା।
୧୦. ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଏବଂ ସାମୂହିକ ଜୀବନର ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍କର୍ଷ ହାସଲ କରିବା।
୧୧. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିତାମାତା କିମ୍ବା ଅଭିଭାବକଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ସେମାନଙ୍କ ୬ରୁ ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା।
ଏହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ପାଳନ ଭାରତର ଏକ ସୁସ୍ଥ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ସମାଜ ଗଠନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ପାଳନ କରେ, ତେବେ ଦେଶରେ ଶୃଙ୍ଖଳା, ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ପ୍ରଗତି ଆସିପାରିବ।
ତଥାପି, ଆଜିର ସମୟରେ ଅନେକ ନାଗରିକ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ଉଦାସୀନ ଅଟନ୍ତି। ସେମାନେ ଅଧିକାର ଦାବି କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନରେ ଅବହେଳା କରନ୍ତି। ଏହି ମାନସିକତାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆବଶ୍ୟକ। ଶିକ୍ଷା, ସଚେତନତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ପ୍ରେରଣା ମାଧ୍ୟମରେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟପରାୟଣତାର ଭାବନା ଜାଗ୍ରତ କରାଯିବା ଦରକାର।
ଶେଷରେ, ଭାରତୀୟ ନାଗରିକର ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କେବଳ ଆଇନଗତ ବାଧ୍ୟତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ନୈତିକ ଦାୟିତ୍ୱ। ଏହା ଆମର ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତି ଏକ ପବିତ୍ର ଦାୟିତ୍ୱ। ଏହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପାଳନ କରି ଆମେ ଏକ ଉତ୍ତମ ନାଗରିକ ହୋଇପାରିବା ଏବଂ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତ ନିର୍ମାଣରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରିବା।
(ଗ) ଦଣ୍ଡନୀୟ ଅପରାଧ ସତ୍ତ୍ୱେ ଯୌତୁକ ପ୍ରଥାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସାର
ଯୌତୁକ ପ୍ରଥା ଭାରତୀୟ ସମାଜର ଏକ କଳଙ୍କ। ଏହା ଏକ ସାମାଜିକ ଅଭିଶାପ ଯାହା ବିବାହକୁ ଏକ ବ୍ୟବସାୟରେ ପରିଣତ କରିଛି। ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଯୌତୁକ ନିଷେଧ ଅଧିନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ପରେ ଏହାକୁ ଅନେକ ଥର ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି। ତଥାପି, ଆଜି ମଧ୍ୟ ଯୌତୁକ ପ୍ରଥା ଭାରତରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି। ଏହା ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ଯେ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି ପ୍ରଥା କାହିଁକି ବଞ୍ଚି ରହିଛି।
ଯୌତୁକ ପ୍ରଥାର ପ୍ରସାରର ଅନେକ କାରଣ ରହିଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ଏହା ସମାଜର ଗଭୀର ସ୍ତରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏକ ପ୍ରଥା। ଅନେକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ଯୌତୁକ ଏକ ସାମାଜିକ ସ୍ତରର ପ୍ରତୀକ। ଯେଉଁମାନେ ଅଧିକ ଯୌତୁକ ଦେଇପାରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମାଜରେ ଅଧିକ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ମହିଳାମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଏହି ପ୍ରଥାକୁ ମଜବୁତ କରେ। ଯଦି ମହିଳାମାନେ ଆର୍ଥିକ ଭାବରେ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ଯୌତୁକ ଦାବିର ବିରୋଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତୃତୀୟତଃ, ଆଇନର ଦୁର୍ବଳ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ଯଦିଓ ଯୌତୁକ ନିଷେଧ ଅଧିନିୟମ ଅଛି, ତଥାପି ଅନେକ ମାମଲା ରିପୋର୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି। ଚତୁର୍ଥତଃ, ସାମାଜିକ ଚାପ ଏବଂ ଲଜ୍ଜା ଯୌତୁକ ବିରୋଧରେ ଅଭିଯୋଗ କରିବାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ। ପରିବାରର ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅନେକେ ଚୁପ୍ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।
ଯୌତୁକ ପ୍ରଥାର ପରିଣାମ ଭୟଙ୍କର। ଏହା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ନିର୍ଯାତନାର ଶିକାର କରେ। ଯୌତୁକ ଦାବି ପୂରଣ ନ ହେଲେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟାଚାର, ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଏବଂ ଏପରିକି ହତ୍ୟାର ଶିକାର ହେବାକୁ ପଡ଼େ। ଏହା ଶିଶୁ ବିବାହ, ଲିଙ୍ଗଭେଦ ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଅଭାବକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ।
ଏହି ପ୍ରଥାର ଉଚ୍ଛେଦ ପାଇଁ ଏକ ବହୁମୁଖୀ ପଦକ୍ଷେପ ଆବଶ୍ୟକ। ପ୍ରଥମତଃ, ଆଇନର କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଆବଶ୍ୟକ। ଯୌତୁକ ଦାବି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ଦରକାର। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ମହିଳାମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆବଶ୍ୟକ। ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ରୋଜଗାରର ସୁଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଲେ ଯୌତୁକ ଦାବିର ବିରୋଧ କରିପାରିବେ।
ତୃତୀୟତଃ, ସାମାଜିକ ସଚେତନତା ଆବଶ୍ୟକ। ଯୌତୁକର କୁପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ସମାଜକୁ ସଚେତନ କରାଯିବା ଦରକାର। ବିଦ୍ୟାଳୟ, ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିପାରିବେ। ଚତୁର୍ଥତଃ, ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସାମିଲ କରାଯିବା ଦରକାର। ଯୌତୁକ ଏକ ପୁରୁଷ-ପ୍ରଧାନ ପ୍ରଥା, ତେଣୁ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ମାନସିକତାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆବଶ୍ୟକ।
ଶେଷରେ, ଯୌତୁକ ପ୍ରଥା ଭାରତୀୟ ସମାଜର ଏକ ଗଭୀର ସମସ୍ୟା। ଏହା ଆଇନଗତ ଭାବରେ ଦଣ୍ଡନୀୟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାମାଜିକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣୀୟ ରହିଛି। ଏହାର ଉଚ୍ଛେଦ ପାଇଁ ଆଇନ, ଶିକ୍ଷା, ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସମନ୍ୱିତ ପ୍ରୟାସ ଆବଶ୍ୟକ। ଏକ ଯୌତୁକମୁକ୍ତ ସମାଜ ହିଁ ଏକ ସମତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଜ ହୋଇପାରିବ।
(ଘ) ମହାକୁମ୍ଭ ମେଳା-୨୦୨୫
ମହାକୁମ୍ଭ ମେଳା ଭାରତର ଏକ ଅନନ୍ୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ। ଏହା ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଧାର୍ମିକ ସମାବେଶ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ପ୍ରତି ୧୨ ବର୍ଷରେ ଥରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବା ଏହି ମେଳା ପ୍ରୟାଗରାଜ, ହରିଦ୍ୱାର, ନାସିକ ଏବଂ ଉଜ୍ଜୟିନୀରେ ପାଳିତ ହୁଏ। ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ପ୍ରୟାଗରାଜରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଥିବା ମହାକୁମ୍ଭ ମେଳା ଏକ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ।
ମହାକୁମ୍ଭ ମେଳାର ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଅପରିସୀମ। ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ଏହି ମେଳାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପାପ କ୍ଷୟ ହୁଏ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏହି ଅବସରରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ସାଧୁ, ସନ୍ତ, ମହାତ୍ମା ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ଏକ ଧାର୍ମିକ ସମାବେଶ ସହିତ ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ମିଳନ ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ।
ମହାକୁମ୍ଭ ମେଳାର ଆର୍ଥିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଅନେକ। ଏହି ମେଳା କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟବସାୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ପର୍ଯ୍ୟଟନ, ଆତିଥ୍ୟ, ପରିବହନ, ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ କାରିଗରୀ ଶିଳ୍ପ ଏହି ମେଳାରୁ ଲାଭାନ୍ୱିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜଗାରର ଏକ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ମହାକୁମ୍ଭ ମେଳା ଏକ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରୀୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଆକର୍ଷଣ ମଧ୍ୟ। ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଭାରତର ସଂସ୍କୃତି, ଧର୍ମ ଏବଂ ପରମ୍ପରାର ଅନୁଭୂତି ପାଇବା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି। ଏହା ଭାରତର ସଫ୍ଟ ପାୱାର ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ କୂଟନୀତିର ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମାଧ୍ୟମ।
ତଥାପି, ମହାକୁମ୍ଭ ମେଳା ଅନେକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ପ୍ରଥମତଃ, ବିପୁଳ ଜନସମାଗମର ପରିଚାଳନା ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ। କୋଟି କୋଟି ଲୋକଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା, ଆବାସ, ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ସହଜ ନୁହେଁ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ପରିବେଶ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ। ମେଳା ସ୍ଥଳରେ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଦୂଷଣ, ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଏବଂ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
୨୦୨୫ ମହାକୁମ୍ଭ ମେଳା ପାଇଁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ସରକାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ମେଳାକୁ ଏକ “ଡିଜିଟାଲ ମହାକୁମ୍ଭ” ଭାବରେ ପରିଚିତ କରାଯିବ। ଏଆଇ-ଆଧାରିତ ଭିଡ଼ ପରିଚାଳନା, ଡ୍ରୋନ୍ ନିଗ୍ରାନୀ, ଅନଲାଇନ୍ ଦର୍ଶନ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ। ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି।
ଶେଷରେ, ମହାକୁମ୍ଭ ମେଳା-୨୦୨୫ କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରମ୍ପରା ଏବଂ ସାମାଜିକ ଏକତାର ଏକ ପ୍ରତୀକ। ଏହା ଭାରତର ବିବିଧତାର ଏକ ଉତ୍ସବ ଯାହା ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ। ଏହି ମେଳା ଏକ ସୁସଂଗଠିତ, ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ପରିବେଶ ବାନ୍ଧବ ଆୟୋଜନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ଯାହା ଭାରତର ଗୌରବକୁ ବଢ଼ାଇବ।
୨. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଯେକୌଣସି ପାଞ୍ଚଟି ରଡ଼ିର ଉପଯୁକ୍ତ ଅର୍ଥ ପ୍ରଦାନ କରି ବାକ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କର ୧୦ ମାର୍କ
(କ) ଅନ୍ଧ ଲଭତି (ଅନ୍ଧକୁ କିଛି ନ ଦେଖାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଲାଭ ପାଇବା; ଅଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଅଯଥା ଲାଭ)
→ ସେ ପରୀକ୍ଷାରେ କିଛି ପ୍ରସ୍ତୁତି କରି ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପାସ୍ କରିଗଲା — ଏହା ତ ଅନ୍ଧ ଲଭତି ନୁହେଁ କି?
(ଖ) ଆପଣା ଶିଙ୍ଗରେ ଭୂଇଁ ତାଡ଼ିବା (ନିଜର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା; ଅହଂକାରରେ ନିଜକୁ ବଡ଼ ଦେଖାଇବା)
→ ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତିଜଣକ ଆପଣା ଶିଙ୍ଗରେ ଭୂଇଁ ତାଡ଼ି ଗରିବମାନଙ୍କୁ ଧମକାଉଥିଲେ।
(ଗ) ଘଣ୍ଟ ଘଘାଡାଇବା (ବ୍ୟର୍ଥ କଥା କହିବା; ଅଯଥା ଗର୍ଜନ କରିବା)
→ ସଭାରେ ସେ କେବଳ ଘଣ୍ଟ ଘଘାଡାଇଲେ, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଠୋସ୍ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲେ ନାହିଁ।
(ଘ) କାଠିକର ପାଠ (କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ)
→ ଏହି ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ମୋ ପାଇଁ କାଠିକର ପାଠ ହେଲା।
(ଙ) ତୁଷ କୁଟିବା (ଅଯଥା ପରିଶ୍ରମ କରିବା; ନିଷ୍ଫଳ କାର୍ଯ୍ୟ)
→ ତାକୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ତୁଷ କୁଟିବା ଭଳି; ସେ କେବେ ମାନିବ ନାହିଁ।
(ଚ) ଜେଲାରୁ ତାପା ଛଡ଼ାଇବା (କଠିନ ପରିସ୍ଥିତିରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା; ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା)
→ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ସେ ଅନେକ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କଲେ, ଯେମିତି ଜେଲାରୁ ତାପା ଛଡ଼ାଉଛନ୍ତି।
(ଛ) ଦାନାରେ ଧୂଳି ଦେବା (ଅତି ସହଜରେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବା; କାହାରି ପାଇଁ ଅସମ୍ଭବ କିଛି ନ ଥିବା)
→ ସେ ଏତେ ଚତୁର ଯେ ସେ ଏହି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦାନାରେ ଧୂଳି ଦେବା ପରି ସହଜରେ କରିଦେଲେ।
୩. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଯେକୌଣସି ପାଞ୍ଚଟି ଶବ୍ଦର ବିପରୀତାର୍ଥ ଶବ୍ଦ ଲେଖି ବାକ୍ୟ ଗଠନ କର ୧୦ ମାର୍କ
| ଶବ୍ଦ | ବିପରୀତାର୍ଥ | ବାକ୍ୟ |
|---|---|---|
| ଉଦ୍ୟାନ | ମରୁଭୂମି | ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ମରୁଭୂମି ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଛି। |
| ନିଜବନ | ଅନ୍ୟବନ | ନିଜବନ ଓ ଅନ୍ୟବନ ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ କରିବା କଷ୍ଟକର। |
| ଅନାହାର | ଆହାର | ଅନାହାର ରହିବା ଅପେକ୍ଷା ଆହାର କରିବା ଭଲ। |
| ମଧୁ | ବିଷ | ମଧୁ ଓ ବିଷ ମଧ୍ୟରେ ଫରକ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ। |
| ଦାତା | ଭୋକ୍ତା | ଦାତା ଓ ଭୋକ୍ତା ଉଭୟ ସମାଜର ଅଂଶ। |
| ନିର୍ବଳ | ସବଳ | ନିର୍ବଳ ଓ ସବଳଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମତା ରକ୍ଷା କରାଯିବା ଉଚିତ। |
| ପ୍ରବେଶ | ନିର୍ଗମ | ପ୍ରବେଶ ଓ ନିର୍ଗମ ଦ୍ୱାରରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। |
୪. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଯେକୌଣସି ପାଞ୍ଚଟି ଶବ୍ଦର ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ କର ୧୦ ମାର୍କ
| କ୍ରମ | ଶବ୍ଦ | ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ | ସନ୍ଧି ନାମ |
|---|---|---|---|
| (କ) | ମହୋତ୍ସବ | ମହା + ଉତ୍ସବ | ସ୍ୱରସନ୍ଧି |
| (ଖ) | ମାତ୍ରାଳୟ | ମାତ୍ରା + ଆଳୟ | ଦୀର୍ଘ ସନ୍ଧି |
| (ଗ) | ଭବନ | ଭୂ + ଅନ | ଗୁଣ ସନ୍ଧି |
| (ଘ) | କାଠୁରିଆ | କାଠ + ଉରିଆ | ଗୁଣ ସନ୍ଧି |
| (ଚ) | କାଳିଆ | କାଳ + ଇଆ | ଅବଧାନ ସନ୍ଧି |
| (ତ) | କୁଲେଇ | କୁଲ + ଏଇ | ଗୁଣ ସନ୍ଧି |
| (ଛ) | ଜଟିଳ | ଜଟ + ଇଳ | ଗୁଣ ସନ୍ଧି |
୫. ନିମ୍ନଲିଖିତ ବିଗ୍ରହ ବାକ୍ୟକୁ ସମାସ କରି ଯେକୌଣସି ପାଞ୍ଚଟିର ସମସ୍ତପଦ ଲେଖ ୧୦ ମାର୍କ
| କ୍ରମ | ବିଗ୍ରହ ବାକ୍ୟ | ସମସ୍ତପଦ | ସମାସ ନାମ |
|---|---|---|---|
| (କ) | ଜାତ ହୋଇନାହିଁ ଶତ୍ରୁ ଯାହାର | ଅଜାତଶତ୍ରୁ | ବହୁବ୍ରୀହି |
| (ଖ) | ମନକୁ ହରଣ କରେ ଯେ | ମନୋହର | ଉପପଦ ତତ୍ପୁରୁଷ |
| (ଗ) | ପାନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ଯେ | ପାନେଚ୍ଛୁ | ତତ୍ପୁରୁଷ |
| (ଘ) | ଯାହା ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ ସେ | ପୂଜ୍ୟ | କର୍ମଧାରୟ |
୬. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଯେକୌଣସି ପାଞ୍ଚଟି ଶବ୍ଦର ବିପରୀତାର୍ଥ ଶବ୍ଦ ଲେଖି ବାକ୍ୟ ଗଠନ କର ୧୦ ମାର୍କ
| ଶବ୍ଦ | ବିପରୀତାର୍ଥ | ବାକ୍ୟ |
|---|---|---|
| ଉଦ୍ୟାନ | ମରୁଭୂମି | ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ମରୁଭୂମି ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଛି। |
| ନିଜବନ | ଅନ୍ୟବନ | ନିଜବନ ଓ ଅନ୍ୟବନ ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ କରିବା କଷ୍ଟକର। |
| ଅନାହାର | ଆହାର | ଅନାହାର ରହିବା ଅପେକ୍ଷା ଆହାର କରିବା ଭଲ। |
| ମଧୁ | ବିଷ | ମଧୁ ଓ ବିଷ ମଧ୍ୟରେ ଫରକ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ। |
| ଦାତା | ଭୋକ୍ତା | ଦାତା ଓ ଭୋକ୍ତା ଉଭୟ ସମାଜର ଅଂଶ। |
୭. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଯେକୌଣସି ପାଞ୍ଚଟି ଶବ୍ଦର ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ କର ୧୦ ମାର୍କ
| କ୍ରମ | ଶବ୍ଦ | ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ | ସନ୍ଧି ନାମ |
|---|---|---|---|
| (କ) | ମହୋତ୍ସବ | ମହା + ଉତ୍ସବ | ସ୍ୱରସନ୍ଧି |
| (ଖ) | ମାତ୍ରାଳୟ | ମାତ୍ରା + ଆଳୟ | ଦୀର୍ଘ ସନ୍ଧି |
| (ଗ) | ଭବନ | ଭୂ + ଅନ | ଗୁଣ ସନ୍ଧି |
| (ଘ) | କାଠୁରିଆ | କାଠ + ଉରିଆ | ଗୁଣ ସନ୍ଧି |
| (ଚ) | କାଳିଆ | କାଳ + ଇଆ | ଅବଧାନ ସନ୍ଧି |
୮. ନିମ୍ନଲିଖିତ ବିଗ୍ରହ ବାକ୍ୟକୁ ସମାସ କରି ଯେକୌଣସି ପାଞ୍ଚଟିର ସମସ୍ତପଦ ଲେଖ ୧୦ ମାର୍କ
| କ୍ରମ | ବିଗ୍ରହ ବାକ୍ୟ | ସମସ୍ତପଦ | ସମାସ ନାମ |
|---|---|---|---|
| (କ) | ଜାତ ହୋଇନାହିଁ ଶତ୍ରୁ ଯାହାର | ଅଜାତଶତ୍ରୁ | ବହୁବ୍ରୀହି |
| (ଖ) | ମନକୁ ହରଣ କରେ ଯେ | ମନୋହର | ଉପପଦ ତତ୍ପୁରୁଷ |
| (ଗ) | ପାନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ଯେ | ପାନେଚ୍ଛୁ | ତତ୍ପୁରୁଷ |
| (ଘ) | ଯାହା ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ ସେ | ପୂଜ୍ୟ | କର୍ମଧାରୟ |
| (ଙ) | ବିଜ୍ଞାନ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ | ବିଜ୍ଞାନୀ | ତତ୍ପୁରୁଷ |
୯. ନିମ୍ନ ପରିଚ୍ଛେଦଟିକୁ ପାଠ କରି ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ୧୫ ମାର୍କ
ପରିଚ୍ଛେଦ: ଇତିହାସ ଅଧ୍ୟୟନ କାଳରେ ଭାରତର ସଭ୍ୟତା ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଓଡ଼ିଶାର ନିଦିଷ୍ଟ ଅବଦାନ ବିଷୟରେ ଅନୁଧାନ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। କଳିଙ୍ଗ, କୋଙ୍ଗଦ, ଉତ୍କଳ ଓ କୋଶଳ ଇତ୍ୟାଦି ନାମଗୁ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ସୂଚିତ ହୋଇଥାଏ। ଭାରତର ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣାଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂଯୋଗ ରଖିଛି। ଉତ୍ତରରୁ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣାଞ୍ଚଳରୁ ଉତ୍ତରାଞ୍ଚଳକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିବା ବହୁ ସାଧୁସନ୍ଥ ଓ ଦାର୍ଶନିକମାନଙ୍କର ଅବଦାନରେ ଓଡ଼ିଶାର ସଂସ୍କୃତି ପରିପୃଷ୍ଟ। ଓଡ଼ିଶା ମଧ୍ୟଦେଇ ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ କଥା ଇତିହାସରୁ ପ୍ରତିପାଦିତ ହୁଏ। ତାହାଛଡ଼ା ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ଜାତି, ବହୁ ସଂସ୍କୃତିର ଗମନାଗମନର କେନ୍ଦ୍ର ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା। ସେହିପରି ଓଡ଼ିଶା ହେଉଛି ବ୍ୟବସାୟ ବାଣିଜ୍ୟର ଗତିପଥ। ଏହିସବୁ କାରଣଗୁ ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଇତିହାସରେ ଓଡ଼ିଶା ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିଥିଲା।
(କ) ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ସଭ୍ୟତା, କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ସହ ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି, ଦର୍ଶାଅ? [୩]
→ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ସଭ୍ୟତା, କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ସହ ଓଡ଼ିଶାର ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ଐତିହାସିକମାନେ ପ୍ରମାଣ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କ ଦେଶର ସଭ୍ୟତା କଳିଙ୍ଗ ଭୂମିରୁ ପ୍ରଥମେ ଆସିଥିଲା। ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ‘ବୋରୋବୁଦୁର’ ଠାରେ ବିକାଶ ପାଇଥିବା କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ସହିତ ଓଡ଼ିଶାର ରନ୍ଦ୍ରଗିରି ବିହାରର କଳା ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଘନିଷ୍ଠ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଏ। ଓଡ଼ିଶାର ଶୈଳୋଦ୍ଭବ ରାଜବଂଶର ଏକ ଶାଖା ଜାଭା ଓ ସୁମାତ୍ରାକୁ ଯାଇ ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଉକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିଥିଲେ।
(ଖ) ଓଡ଼ିଶାରୁ କେଉଁମାନେ ଜାଭା ଓ ସୁମାତ୍ରାକୁ ଯାଇ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ-ଏସିଆର ଇତିହାସରେ ବିଶେଷ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ? [୩]
→ ଓଡ଼ିଶାର ଶୈଳୋଦ୍ଭବ ରାଜବଂଶର ଏକ ଶାଖା ଜାଭା ଓ ସୁମାତ୍ରାକୁ ଯାଇ ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଉକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରି ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଇତିହାସରେ ବିଶେଷ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
(ଗ) ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅବଦାନ ସହ ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ ଏବଂ ରାଜା ଖାରବେଳଙ୍କର କିପରି ଭୂମିକା ରହିଛି, ଆଲୋଚନା କର। [୩]
→ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ବିକାଶରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ। ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ଏହାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର କରିଥିଲେ। କଳିଙ୍ଗର ରାଜା ଖାରବେଳ ଜୈନ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ପ୍ରତି ସହନଶୀଳ ଥିଲେ। ଓଡ଼ିଶାର ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଲଚର, ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଓ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଚଳନ ଥିଲା ଏବଂ ବେଦରୁ କେତେକ ଲୁପ୍ତାଂଶ ଓଡ଼ିଶାରେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଛି।
(ଘ) ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସହିତ କଳିଙ୍ଗ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର। [୩]
→ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସହିତ କଳିଙ୍ଗର ସମ୍ପର୍କ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ। ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ କଳିଙ୍ଗ ରାଜବଂଶ ରାଜତ୍ୱ କରିଥିବା ଇତିହାସରୁ ଜଣାପଡ଼େ। ସେହି ରାଜ୍ୟରେ କଳିଙ୍ଗଜାତି ବହୁ କେନାଲ ଏବଂ ଜଳସେଚନ ପ୍ରଣାଳୀର ବିକାଶ ସାଧନ କରି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଉପକୃତ କରିଥିଲେ। ବୌଦ୍ଧଗ୍ରନ୍ଥ ‘ମହାବଂଶ’ ରୁ ମିଳେ ଯେ କଳିଙ୍ଗର କନ୍ୟା ସୁସୀମାଙ୍କର ପୁତ୍ର ବିଜୟ ସିଂହଳରେ ରାଜା ହୋଇ ସେ ଦେଶରେ ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ଆଲୋକ ବିକିରଣ କରିଥିଲେ। କଳିଙ୍ଗର ରାଜା ଗୁହଶିବଙ୍କର କନ୍ୟା ହେମମାଳା ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ପବିତ୍ର ଦନ୍ତକୁ କଳିଙ୍ଗର ରାଜଧାନୀ ଦନ୍ତପୁରରୁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ଆଣିଥିଲେ।
(ଙ) ଭାରତର ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣାଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶା କିପରି ସଂଯୋଗ ରକ୍ଷା କରିଛି, ଆଲୋଚନା କର। [୩]
→ ଭାରତର ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣାଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ସେତୁ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ଉତ୍ତରରୁ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତରକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିବା ସାଧୁସନ୍ଥ ଓ ଦାର୍ଶନିକମାନେ ଓଡ଼ିଶା ଦେଇ ଗମନାଗମନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଅବଦାନରେ ଓଡ଼ିଶାର ସଂସ୍କୃତି ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। ଓଡ଼ିଶା ଦେଇ ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବିଭିନ୍ନ ଜାତି ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଗମନାଗମନର କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟ ବାଣିଜ୍ୟର ଗତିପଥ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶା ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଇତିହାସରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିଛି।
୧୦. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପରିଚ୍ଛେଦର ସାରାଂଶ ନିଜ ଭାଷାରେ ପ୍ରାୟ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଲେଖ ୧୫ ମାର୍କ
ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ନିଜର ମାତୃଭାଷା ଦ୍ୱାରା ସମାଜରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ସୁଲଭ ହୋଇ ପାରେ; ମାତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଗରିକ ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରିବାକୁ ହେଲେ ସାଂସ୍କୃତିକ ଶୃଙ୍ଖଳ ହୀନ କରି ଏକାଧିକ ଭାଷା ଶିଖିବା ଦରକାର। ଘରେ ଗୋଟିଏ କାତିବା ମାତ୍ରେ ନିଜ ବ୍ୟବସାୟିକ ଯୋଗାଯୋଗ ଓ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟଭାଷାର ସାହାଯ୍ୟ ନେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଆଜିର ଏହି ବିଶାଳ ପୃଥିବୀରେ ମନୁଷ୍ୟ ପରସ୍ପରର ଏତେ ନିକଟତର ହୋଇଗଲାଣି ଯେ, ଏକାଧିକ ଭାଷା ଶିକ୍ଷା ନ କଲେ ସଭ୍ୟତା ସହିତ ତାଳ ଦେଇ ଗତି କରିବା ପକ୍ଷରେ ଅସମ୍ଭବ। ଦେଶୁ ମାତୃଭାଷା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟଭାଷା ପ୍ରତି ବୈମାତୃକ ଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ ନ କରି ସେ ଭାଷାକୁ ସାଦରେ ଆୟତ୍ତ କରିବା ସମ୍ଭୂର୍ଣ୍ଣ ବୁଦ୍ଧିମତାର କାର୍ଯ୍ୟ। ମନେ ରଖିବାକୁ ହେବ ଯେ କୌଣସି ଜାତିର ଅନ୍ତରକୁ ଚିହ୍ନିବାକୁ ହେଲେ ସେହି ଜାତିର ଭାଷାକୁ ଜାଣିବା ଛଡ଼ା ଉପାୟାନ୍ତର ନାହିଁ।
ସମାଜରେ ବଞ୍ଚିବା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଗରିକ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଦୁଇଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବସ୍ତୁ। ଉତ୍କଳୀୟତାର ସ୍ୱାମୀମାନ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଯେତିକି ଜରୁରୀ, ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତ୍ୱର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁଯୋଗ ଲାଭ ପାଇଁ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା ରୂପେ ଶିକ୍ଷା କରିବା ପେତିକି ଆବଶ୍ୟକ ମଧ୍ୟ। ରାଷ୍ଟ୍ରର ଏକତା ଓ ସଂହତି ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଏହି ଭାଷାକୁ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଏକ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ନାଗରିକର ପ୍ରଥମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ସେହିପରି ବିଶ୍ୱର ଜୀବନ୍ତ ହେବା ପାଇଁ, ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାଣବନ୍ଧୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିବା ପାଇଁ, ବିଶ୍ୱର ଜନେ ସଚେତନ ନାଗରିକ ଭାବରେ ଇଂରାଜୀ ଭାଷା ଶିକ୍ଷା କରିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ।
ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ କେବଳ ମାତୃଭାଷାରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଗରିକ ଜୀବନ ପାଇଁ ଏକାଧିକ ଭାଷା ଶିଖିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବ୍ୟବସାୟିକ ଓ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଭାଷାର ସାହାଯ୍ୟ ନେବା ଜରୁରୀ। ବିଶ୍ୱ ଏବେ ଏକ ଗ୍ରାମ ପାଲଟିଛି; ସଭ୍ୟତା ସହ ତାଳ ଦେଇ ଚାଲିବାକୁ ହେଲେ ଏକାଧିକ ଭାଷା ଶିକ୍ଷା ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ। ମାତୃଭାଷା ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖି ଅନ୍ୟ ଭାଷାକୁ ସମ୍ମାନର ସହ ଆୟତ୍ତ କରିବା ବୁଦ୍ଧିମାନର କାର୍ଯ୍ୟ। କୌଣସି ଜାତିର ଅନ୍ତରକୁ ଜାଣିବାକୁ ହେଲେ ସେହି ଜାତିର ଭାଷା ଶିଖିବା ଛଡ଼ା ବାଟ ନାହିଁ।
ସମାଜରେ ବଞ୍ଚିବା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଗରିକ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଦୁଇଟି ଅଲଗା କଥା। ଓଡ଼ିଆତ୍ୱ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଯେତିକି ଆବଶ୍ୟକ, ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତ୍ୱର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଭ ପାଇଁ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା ଶିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଜରୁରୀ। ରାଷ୍ଟ୍ରର ଏକତା ଓ ସଂହତି ପାଇଁ ଏହି ଭାଷାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ସେହିପରି ବିଶ୍ୱ ନାଗରିକ ହେବା ପାଇଁ ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାଣବନ୍ଧୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିବା ପାଇଁ ଇଂରାଜୀ ଭାଷା ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ।
୧୧. ନିମ୍ନ ପରିଚ୍ଛେଦଟିକୁ ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କର ୧୦ ମାର୍କ
ଏକଦା ନଳ ନାମକ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ। ଦିନେ ସେ ଆପଣାର ପ୍ରାସାଦ ସନ୍ନିହିତ ମନୋରମ ଉଦ୍ୟାନରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ସମୟରେ ପୁଷ୍ପରିଣୀ ନିକଟରେ ବିତରଣ କରୁଥିବା ଦେଖି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପକ୍ଷୀ ହଂସ ଦେଖୁଥିଲେ। ସେ ସେମାନଙ୍କ ରୂପ-ଦର୍ଶନରେ ଏପରି ପ୍ରୀତ ହୋଇଥିଲେ ଯେ, ସେଠାକୁ ଯିବାପାଇଁ ମନ ବଳାଇଲେ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଧରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ। ହଂସ ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ଭାଷାରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ‘ରାଜନ୍, ମୋତେ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ’ ବୋଲି କହିଲା, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ବିସ୍ମୟର ସୀମା ରହିଲା ନାହିଁ। ରାଜା କହିଲେ, “କାହିଁକି ତୋତେ ଛାଡ଼ିଦେବି?” “ଯଦି ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଦେବେ, ତାହାହେଲେ ମୁଁ ରୂପବତୀ ରାଜକୁମାରୀ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆପଣଙ୍କ ସନ୍ଦେଶ ନେଇ ଯିବି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କୁ ପତିତ୍ରୂପେ ବରଣ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବି।”
English Translation:
Once upon a time, there was a king named Nala. One day, while he was wandering in a beautiful garden near his palace, he saw a golden-winged swan swimming near a lotus pond. He was so captivated by their beauty that he decided to go there and tried to catch one. When the swan addressed him in human language and said, “O King, let me go,” his astonishment knew no bounds. The king said, “Why should I let you go?” “If you let me go, then I will carry your message to the beautiful princess Damayanti and request her to choose you as her husband.”
୧୨. ନିମ୍ନ ପରିଚ୍ଛେଦଟିକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କର ୧୦ ମାର୍କ
Original Passage: Mr. Madhusudan Das, C.I.E. was the first graduate of Utkal, the first Odia lawyer, the first Odia member of the Governor’s Council, the first Odia to sail for Europe and the first Odia Minister. He was the first Indian Minister to resign his office of a minister on account of difference of opinion with the Government. Madhusudan was the first instance in many other aspects also. No doubt he could have been the first prominent man also in any country in any time. He had extra-ordinary merit. Because of him, Odisha became a separate province. As Odia, we owe a lot to this great soul.
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ:
ଶ୍ରୀ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ, ସି.ଆଇ.ଇ. ଉତ୍କଳର ପ୍ରଥମ ସ୍ନାତକ, ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଓକିଲ, ଗଭର୍ଣ୍ଣରଙ୍କ ପରିଷଦର ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ସଦସ୍ୟ, ୟୁରୋପ ଗସ୍ତ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ। ସେ ଥିଲେ ସରକାରଙ୍କ ସହ ମତଭେଦ ଯୋଗୁଁ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀ। ମଧୁସୂଦନ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମ ଥିଲେ। ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ସେ ଯେ କୌଣସି ଦେଶରେ ଯେ କୌଣସି ସମୟରେ ଜଣେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତି ହୋଇପାରିଥାନ୍ତେ। ତାଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ମୂଲ୍ୟ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ହୋଇପାରିଲା। ଓଡ଼ିଆ ଭାବରେ ଆମେ ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମା ପ୍ରତି ବହୁତ ଋଣୀ।
📊 ମାର୍କିଂ ସ୍କିମ୍ ସାରାଂଶ
| ପ୍ରଶ୍ନ | ବିଷୟବସ୍ତୁ | ମାର୍କ |
|---|---|---|
| ୧ | ପ୍ରବନ୍ଧ (ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ; ସମସ୍ତ ଚାରିଟି ମାଡେଲ ଉତ୍ତର) | ୧୦ |
| ୨ | ରଡ଼ି (୫ × ୨) | ୧୦ |
| ୩ | ବିପରୀତାର୍ଥ ଶବ୍ଦ ଓ ବାକ୍ୟ (୫ × ୨) | ୧୦ |
| ୪ | ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ (୫ × ୨) | ୧୦ |
| ୫ | ସମାସ (୫ × ୨) | ୧୦ |
| ୬ | ବିପରୀତାର୍ଥ ଶବ୍ଦ (୫ × ୨) | ୧୦ |
| ୭ | ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ (୫ × ୨) | ୧୦ |
| ୮ | ସମାସ (୫ × ୨) | ୧୦ |
| ୯ | ପରିଚ୍ଛେଦ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (୫ × ୩) | ୧୫ |
| ୧୦ | ସାରାଂଶ | ୧୫ |
| ୧୧ | ଓଡ଼ିଆରୁ ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ | ୧୦ |
| ୧୨ | ଇଂରାଜୀରୁ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ | ୧୦ |
| ମୋଟ | ୨୫୦ | |
