ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ଶିକ୍ଷା ମାନବକୁ ସଚେତନ କରେ, ଏବଂ ଏହି ସଚେତନତା ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ପରିବେଶ ଆମର ଜୀବନ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଆଧାର। ଶିକ୍ଷିତ ନାଗରିକ ହିଁ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସଠିକ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରିବ।

ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଆଜିର ଆବଶ୍ୟକତା। ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ଅଂଶ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଛାତ୍ରମାନେ ପ୍ରକୃତି ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବୃକ୍ଷରୋପଣ, ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ବର୍ଜ୍ୟ ପୃଥକୀକରଣ ପରି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଶିଖିପାରିବେ।

ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଧ୍ୟମ। ଶିକ୍ଷିତ ସମାଜ ହିଁ ପରିବେଶର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝିପାରେ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା କରିପାରେ। ଏକ ସବୁଜ ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ପରିବେଶର ସମନ୍ୱୟ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ।

ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଗଣତନ୍ତ୍ର। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ଭାରତ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଶାସନ। ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସମାନତା, ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ନ୍ୟାୟର ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିଛି।

ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଏହାର ବିବିଧତା। ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ, ଭାଷା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିର ଲୋକମାନେ ଏକତ୍ର ରହି ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ସଶକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ନିର୍ବାଚନ, ବିଚାରପତି ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ତମ୍ଭ।

ତଥାପି, ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଅନେକ ଆହ୍ୱାନର ସମ୍ମୁଖୀନ। ଦୁର୍ନୀତି, ଅସମାନତା, ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ତନାଘନା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟା। ସଚେତନ ନାଗରିକ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ହିଁ ଏହାର ସମାଧାନ।

ଶେଷରେ, ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏକ ଜୀବନ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା। ଏହାର ସଫଳତା ନାଗରିକମାନଙ୍କର ସହଭାଗିତା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।

ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଧର୍ମ ମାନବ ଜୀବନର ଦୁଇଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ। ବିଜ୍ଞାନ ଯୁକ୍ତି, ପରୀକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରମାଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଧର୍ମ ବିଶ୍ୱାସ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଉଭୟର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସତ୍ୟର ଅନ୍ୱେଷଣ ଏବଂ ମାନବ କଲ୍ୟାଣ।

ବିଜ୍ଞାନ ଆମକୁ ପ୍ରକୃତିର ନିୟମ ବୁଝାଏ। ଏହା ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା, ଯୋଗାଯୋଗର ସୁବିଧା ଏବଂ ଜୀବନର ମାନ ଉନ୍ନତ କରିଛି। ଧର୍ମ ଆମକୁ ନୈତିକତା, ଦୟା ଏବଂ ଆତ୍ମଶାନ୍ତିର ମାର୍ଗ ଦେଖାଏ।

ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ନାହିଁ। ଉଭୟ ଏକ ମୁଦ୍ରାର ଦୁଇ ପାଖ। ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ କହିଥିଲେ, ଧର୍ମ ବିନା ବିଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନ ବିନା ଧର୍ମ ପଙ୍ଗୁ। ଉଭୟର ସମନ୍ୱୟ ହିଁ ଏକ ସୁସ୍ଥ ସମାଜର ଆଧାର।

ଶେଷରେ, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଧର୍ମ ପରସ୍ପର ପରିପୂରକ। ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଜୀବନ ପାଇଁ ଉଭୟର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି।

ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏକ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଚତୁର୍ଥ ସ୍ତମ୍ଭ। ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରେ, ସରକାରଙ୍କୁ ଜବାବଦେହୀ ରଖେ ଏବଂ ଲୋକମତ ଗଠନ କରେ। ସମ୍ବାଦପତ୍ର, ଟେଲିଭିଜନ, ରେଡିଓ ଏବଂ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଏହାର ଅଂଶ।

ଗଣମାଧ୍ୟମର ପ୍ରଥମ ଦାୟିତ୍ୱ ସତ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିବା। ସ୍ୱାଧୀନ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ ସାମ୍ବାଦିକତା ଗଣତନ୍ତ୍ରର ପ୍ରାଣ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଗଣମାଧ୍ୟମ ସରକାରଙ୍କ ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ଅପାରଗତା ପ୍ରକାଶ କରେ। ତୃତୀୟତଃ, ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରାଏ।

ତଥାପି, ଆଜିର ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅନେକ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ। ବ୍ୟବସାୟିକ ଚାପ, ରାଜନୈତିକ ପକ୍ଷପାତ ଏବଂ ସାମ୍ବାଦିକ ଅପରାଧ ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟା। ସତ୍ୟ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷତା ହିଁ ଏହାର ସମାଧାନ।

ଶେଷରେ, ଗଣମାଧ୍ୟମର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏକ ସୁସ୍ଥ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ।

“ଝିମିଟି େଖଳରୁ ମହାଲାରତ” ଏକ ଲୋକୋକ୍ତି ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଛୋଟ କଥାରୁ ବଡ଼ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହେବା। ଏହା ଏକ ଏପରି ଅବସ୍ଥାକୁ ସୂଚାଏ ଯେଉଁଠାରେ ତୁଚ୍ଛ ବିଷୟରୁ ବଡ଼ ଝଗଡ଼ା ହୋଇଯାଏ।

ଏହି ଲୋକୋକ୍ତିର ମୂଳ ଧାରଣା ହେଉଛି—ଛୋଟ ଛୋଟ କଥାକୁ ବଡ଼ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହା ସମାଜରେ ଅଶାନ୍ତି ଏବଂ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

ଏହି ଲୋକୋକ୍ତି ସମାଜରେ ଅନେକ ଉଦାହରଣ ଦେଇଥାଏ। ପରିବାରରେ, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିମ୍ବା ରାଜନୀତିରେ ଛୋଟ କଥାରୁ ବଡ଼ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।

ଶେଷରେ, “ଝିମିଟି େଖଳରୁ ମହାଲାରତ” ଆମକୁ ସହନଶୀଳତା ଏବଂ ସମଜ୍ଞତାର ଶିକ୍ଷା ଦିଏ। ଛୋଟ କଥାକୁ ବଡ଼ ନ କରି ଶାନ୍ତିର ସହ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।

“ଧାର ପାଣି ପଥର କାେଟ” ଏକ ଲୋକୋକ୍ତି ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଏବଂ ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ପ୍ରୟାସ ଦ୍ୱାରା କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ପରିଶ୍ରମ ଏବଂ ସ୍ଥିରତାର ଶକ୍ତିକୁ ଦର୍ଶାଏ।

ଏହି ଲୋକୋକ୍ତିର ମୂଳ ଧାରଣା ହେଉଛି—ଛୋଟ ଛୋଟ ପ୍ରୟାସ ଯଦି ନିରନ୍ତର ଭାବରେ କରାଯାଏ, ତେବେ ତାହା ବଡ଼ ବଡ଼ ଅସୁବିଧାକୁ ମଧ୍ୟ ଦୂର କରିପାରେ। ପାଣିର ଏକ ବୁନ୍ଦା ପଥର ଉପରେ ପଡ଼ିଲେ କିଛି ପ୍ରଭାବ ପକାଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏକ ନିରନ୍ତର ଧାରା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ପଡ଼ିଲେ ପଥର ମଧ୍ୟ କଟିଯାଏ।

ଏହି ଲୋକୋକ୍ତି ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ ସଫଳତା ଏକ ରାତିରେ ଆସେ ନାହିଁ। ଏହା ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ପରିଶ୍ରମ ଏବଂ ସ୍ଥିରତାର ଫଳ।

ଶେଷରେ, “ଧାର ପାଣି ପଥର କାେଟ” ଆମକୁ ଆଶା ଏବଂ ଧୈର୍ଯ୍ୟର ଶିକ୍ଷା ଦିଏ। ଯେତେ କଠିନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉନା କାହିଁକି, ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ ଏବଂ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତାହା ହାସଲ କରାଯାଇପାରେ।